You are currently browsing the monthly archive for februari 2009.
Tot en met 11 januari was in Museum Meermanno te Den Haag de tentoonstelling Maerlants Rijmbijbel. Middeleeuws meesterschap in tekst en beeld te zien. Het bijbehorende boek – Maerlants Rijmbijbel in Museum Meermanno - van UvA-kunsthistorica Claudine A. Chavannes was vanwege het enorme succes – het museum behaalde het hoogste bezoekersaantal ooit – al gauw uitverkocht. Daarom besloot Meermanno een digitale versie beschikbaar te stellen. Dit E-Book (in pdf-formaat) is hier gratis te downloaden.
N.B. het papieren exemplaar van Maerlants Rijmbijbel uit onze letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis, plaatsnummer 113: NED LET “12″ MAE CHA) is tijdelijk verplaatst naar de bibliotheek Kunstgeschiedenis (locatie Herengracht), waar het te vinden is in de werkgroepenkast t.b.v. het college “Bijbelse verhalen: de verhouding tussen tekst en beeld” door drs. Esther Mulders.
Extra: bekijk ook eens de gezamenlijke site van Museum Meermanno en de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag over Verluchte Middeleeuwse Handschriften, aangevuld met de Interactieve presentatie van Verluchte Handschriften.
Link: Maerlants Rijmbijbel Online.
“Literaire tijdschriften moeten het niet hebben van hun publiek, ze moeten het hebben van hun auteurs,” stelt UvA-hoogleraar Boekwetenschap Lisa Kuitert in de nieuwste aflevering van Taalschrift, het online tijdschrift over taal en taalbeleid. Met een steeds dalend aantal abonnees lijkt het huidige medium ten dode opgeschreven. Wat hieraan te doen? Afschaffen, er meer geld in steken, of overhevelen naar het internet? “Toch behouden,” pleit Kuitert, “in papieren vorm en ondanks het geringe aantal abonnees,” want, zo vindt zij: “literaire tijdschriften zijn er voor schrijvers, niet voor lezers!”
Meediscussiëren? Lees hier het artikel en plaats een reactie.
Het februari/ maart nummer van Onze Taal is verschenen en opent met een artikel over de taal van de Hyves. Welke woorden en uitdrukkingen worden op de vriendensite gebruikt en waar komen ze vandaan? Hoe verandert de taal van dit internet-smoelenboek ons vocabulaire? Een voorproefje van het artikel, door Arjen van Veelen, is hier te lezen. Meer informatie over dit nummer vind je in de online-inhoudsopgave.
Onze Taal nr. 2/3 ligt vanaf vandaag in de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis), in de kast met de lopende tijdschriften. Oude nummers zijn ter inzage beschikbaar onder plaatsnummer 113: NED Tijdschrift.
Vandaag, 13 februari 2009, is het honderd jaar geleden dat de Nederlandse dichteres en psychiater M. Vasalis (1909-1998), pseudoniem van Margaretha Droogleever Fortuyn-Leemans, werd geboren. Ter gelegenheid van dit feit is 2009 o.a. uitgeroepen tot ’Vasalisjaar’ en wordt de auteur van de beroemde bundels Parken en Woestijnen (1940), De vogel Phoenix (1947), Vergezichten en gezichten (1954) en het postuum verschenen De oude kunstlijn (2002) op allerlei manieren herdacht: in haar Drentse woonplaats Roden vindt vanmiddag de onthulling plaats van het Vasalis-gedenkteken, ontworpen door kunstenaar Erick de Lyon. Tegelijkertijd verschijnt bij uitgeverij Van Oorschot een bloemlezing van Vasalis’ werk, samengesteld en ingeleid door Hagar Peeters, getiteld: Op een vlot van helderheid. Bij dezelfde uitgeverij zal later dit jaar de briefwisseling tussen M. Vasalis en Geert van Oorschot uitkomen, bezorgd door Nop Maas en Maaike Meijer. Laatste zal tegen die tijd ook haar Vasalis-biografie publiceren – N.B. in 1988 schreef Meijer al de dissertatie De lust tot lezen: Nederlandse dichteressen en het literaire systeem over Vasalis, Judith Herzberg, Neeltje Maria Min en Elly de Waard.
Een bijzonder online-eerbetoon aan Vasalis is te vinden op het weblog Woest en Ledig. Redacteur Joep van Ruiten vroeg dichters en critici over hun band met Vasalis en haar werk. Aan het woord komen Anneke Claus, Ronald Ohlsen, Martin Koster, Marga Kool, Léon Hanssen, Hagar Peeters, Elly de Waard en Ingmar Heytze. Uit het interview met Ronald Ohlsen: Toen ik een jaar of zestien was ging ik vaak naar de bibliotheek in Delfzijl om gedichten te lezen. Uitgeverij Wolters-Noordhoff gaf in die tijd het literaire blad Diepzee uit met op de achterkant een gedicht. Voor een van de nummers was de keuze gevallen op ‘Sotto voce’. Ik las dat en raakte zozeer onder de indruk dat ik nog precies weet op welke plek ik zat op dat moment. Ik zou de tafel kunnen aanwijzen als die er nog stond.
Meer Vasalis op het internet vind je in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren, op de sites Kunstbus.nl, schrijversinfo.nl en boeken.VPRO.nl. Verder is Vasalis’ werk natuurlijk beschikbaar en uitleenbaar in onze bibliotheek (locaties P.C. Hoofthuis en UB Magazijn), waaronder ook haar Verzamelde gedichten uit 2006, het literair portret door Rudolf van de Perre (in de reeks “Grote ontmoetingen”) uit 1980 en de vuistdikke studie van Léon Hanssen uit 2006: Een misverstand om in te geloven: de poëzie van M. Vasalis (plaatsnummers: 113: NED LET “19″ VAS/ 113: NED LET “19″ VAS PER/ 113: NED LET “19″ VAS HAN).
Extra: Op donderdag 19 februari, van 17 tot 19 uur, organiseert Spui 25 een speciale Canon-lezing gewijd aan M. Vasalis. Spreker is UvA-Neerlandicus Gaston Franssen. De titel van zijn lezing luidt: “M. Vasalis: mystica na de dood van God.” De toegang is gratis, maar aanmelding is verplicht en kan via dit formulier.
Het Lexicon van Literaire Werken is één van de belangrijkste naslagwerken voor de moderne Nederlandse letteren en bevat uitvoerige besprekingen van proza en poëzie, vanaf 1900 tot heden. Het lexicon is losbladig en wordt om de zoveel maanden aangevuld. Onlangs verscheen de 80ste aanvulling, met daarin de volgende zes bijdragen:
Menno ter Braak, Dr. Dumay verliest… (1933) – door Koen Rymenants
Andreas Burnier, De reis naar Kíthira (1976) – door Rudi van der Paardt
Hans Faverey, Hinderlijke goden (1985) – door Erik Spinoy
Connie Palmen, Lucifer (2007) – door Ton Anbeek
Rascha Peper, Rico’s vleugels (1993) – door J.M.J. Sicking
en
Simon Vestdijk, De redding van Fré Bolderhey (1946) – door Lars Bernaerts
Het lexicon is ter inzage/ t.b.v. fotokopiëren beschikbaar in de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis), op de kamer van de vakreferent (106C).
in Letterland & Kluger Hans
Regelmatige bezoekers van in Letterland hadden het waarschijnlijk al gemerkt: het weblog is er na vijf jaar mee gestopt. Reden: redacteur, tevens dichter, Olaf Risee is overgestapt naar Kluger Hans, een nieuw Vlaams literair tijdschrift genoemd naar het paard dat begin twintigste eeuw als rekenwonder furore maakte. Onderzoek toonde destijds aan dat het dier op de onbewuste lichaamstaal van zijn eigenaar en het publiek had gereageerd. ”Het ‘Kluger Hans-effect’ is actueler dan ooit en kan slechts via één middel ondervangen worden: literatuur,” verduidelijkt de kersverse tijdschriftredactie haar naamkeuze. Naast Olaf Risee nemen in de redactie zitting: Bart De Block, Marie Meeusen, Xavier Roelens, David Troch, Joris Vercammen en Reinout Verbeke.
Kluger Hans wordt vanaf eind februari vier keer per jaar in papieren vorm uitgegeven en zal tegelijkertijd als website én op diverse (internet)podia bestaan. Uit de inleiding: Kluger Hans staat voor een literatuur die het contact zoekt met de omringende wereld, die het poëtische in de werkelijkheid blootlegt en die pragmatisch is. Kluger Hans draagt geen fundamentele waarheden uit, maar heeft wel iets te zeggen. Teksten die voor de redactie die betekenissen geven, wil het ruimte bieden, in klassieke en minder klassieke vormen, op papier en online, op podia en facebook. Kluger Hans is roekeloos megalomaan in zijn ambities.
Yang & nY
Deze maand verscheen het laatste nummer van het Vlaamse literatuur- en cultuurtijdschrift Yang, getiteld ”Juiste daginformatie”, met o.a. gedichten van Jérôme Mauche en Geert Buelens, een hommage aan de onlangs overleden David Foster Wallace, een dossier over de betekenis van ‘oeuvres’ en beeldend werk van de Belgische kunstenares Mira Sanders.
Yang slaat een andere weg in en gaat samenwerken met het – eveneens Vlaamse - tijdschrift voor cultuurkritiek en amusement freespace Nieuwzuid. Samen presenteren zij binnenkort het fusieproject nY – tijdschrift én website voor literatuur, kritiek en amusement. ”We behouden het beste van beide werelden, herdenken al de rest en trekken verse krijtlijnen voor de toekomst,” aldus de redactie van Yang. Het eerste exemplaar van nY komt uit in april, of mei van dit jaar.
Oude nummers van Yang blijven ter inzage beschikbaar in onze letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis) en in het UB Magazijn. Het nieuwe nY zal t.z.t. in de letterenbibliotheek onder plaatsnummer 113: NED Tijdschrift te vinden zijn.
Een van de belangrijke pijlers van de Neerlandistiek is de Taalbeheersing. Aan de UvA is de Leerstoelgroep Taalbeheersing, Argumentatietheorie en Retorica intussen uitgegroeid tot een instituut met een internationale status, waaruit geregeld grensoverschrijdende, Engelstalige publicaties voortkomen. De meest recente is Controversy and Confrontation, onder redactie van prof. dr. Frans van Eemeren en dr. Bart Garssen. In dit interdisciplinarie boek met essays wordt een relatie gelegd tussen de Argumentatietheorie en -analyse en het meer sociologische vakgebied ’Controvery studies’. De bijdragen komen dan ook vanuit twee hoeken: the International Society for the Study of Argumentation (ISSA) en the International Association for the Study of Controversies (IASC). Onder de auteurs bevinden zich, behalve Van Eemeren en Garssen, o.a. prof. dr. Ralph H. Johnson (University of Windsor), dr. Jan Albert van Laar (Rijksuniversiteit Groningen), dr. Bert Meuffels (UvA), prof. dr. Marcela Dascal (Tel Aviv University), prof. dr. Anna Carolina Regner (Universidade Federal do Rio Grande do Sul ), dr. Thomas M. Lessl (University of Georgia) en prof. Sally Jackson (University of Illinois). Controversy and Confrontation behandelt een aantal historische en moderne ’cases’ waarin argumentatie, controversie en confrontatie steeds op originele wijze bij elkaar worden gebracht, om tot verrassende en verhelderende conclusies te komen.
Uit het voorwoord bij Controversy and Confrontation:
Among the cases that are discussed are the Newton-Lucas debate, the debate between Darwin and Mivart on evolution in the late 19th century, the philosophical confrontation on historicism between Strauss and Stern, the debate on Jewish emancipation between David Friedländer, Wilhelm Abraham Teller and Friedrich Schleiermacher that took place in Germany in 1799, the controversy on ‘action research’ in the social sciences, Plato’s Euthydemus dialogue, the technical controversy about the notion of ‘decoupling’, Putnam’s discussion of ‘inflated distinctions’, the American National Academy of sciences’ position on greenhouse warming and evolution, but also a debate about abstince-only sex education and a discussion of leaders of a small community with representatives of a land development firm about a plan for housing development. Enough variety, we hope, to appeal to the interested reader.
Controversy and Confrontation staat komende week nog in de aanwinstenkast in de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis). Later zal het te vinden zijn onder plaatsnummer 113: NED TB 16 EEM.
Eind jaren negentig schreef neerlandicus Jac Aarts met enige regelmaat artikelen voor Godfried, het tijdschrift van het Bomans Genootschap. In 2001 ging Aarts digitaal verder met de Bomans Krant, die vanaf 2007 Bomans Weekblad is gaan heten. Waren de digitale stukken al via de website van het Bomans Weekblad verkrijgbaar (op cd-rom, voor slechts €5,-), sinds kort zijn ook de oude, papieren artikelen weer te lezen, en wel in gedrukte vorm: in het boek Met andere maten (2008).
Behalve twintig artikelen over het werk en leven van Godfried Bomans (1913-1971) bevat het boek drie teksten van de schrijver-columnist zelf, getiteld: De cent en de gleufjesbel, Een stem aan gene zijde van het prikkeldraad en De op een na grootste. Het geheel wordt afgesloten met een uitvoerig register, waardoor het ook goed als naslagwerk kan worden gebruikt.
Met andere maten staat sinds vandaag in de aanwinstenkast in de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis) en zal later beschikbaar zijn onder plaatsnummer 113: NED LET “19″ BOMA AAR.
Meer Bomans op het internet vind je op de website van het Godfried Bomans Genootschap, in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren, op schrijversinfo.nl en YouTube.
Twee jaar geleden startte de Universiteitsbibliotheek het pilot-project Readers Online. Inmiddels is de pilot uitgegroeid tot een volwaardige dienst die voor de Faculteiten Geesteswetenschappen en Maatschappij- en Gedragswetenschappen dit semester ruim vijftig digitale readers heeft gemaakt. Voor een overzicht van titels, klik hier. Voor Nederlandse taal en cultuur zijn dit keer drie grote syllabi opgenomen:
ALW2: Inleiding Literatuurtheorie , Literatuurgeschiedenis 1100-1800 Context en Wetenschapsfilosofie FWG Neerlandistiek.
De readers zijn toegankelijk voor alle studenten en medewerkers van de UvA die in het bezit zijn van een geldige UvAnetID. Voorwaarde is wel dat je computer zich bevindt binnen het zogeheten UvA- domein. Dit kan op twee manieren:
Als je over UvAdsl beschikt zit je automatisch in het UvA-domein en kan je direct vanuit Blackboard de reader raadplegen. Als je een andere internetprovider gebruikt is het UvA-domein alleen toegankelijk via het downloadbare programma UvA-vpn. De benodigde handleiding en gratis sofware vind je hier. Let op: bij het installeren van UvA-vpn moet je eenmalig gegevens over je verbinding invoeren. Informatie hierover staat op de downloadpagina.
Extra: om de teksten uit de digitale readers te kunnen openen heb je versie 6 of hoger van Adobe Acrobat Reader nodig. Deze is hier te downloaden.
Ook deze maand is aan de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) weer groot aantal nieuwe titels toegevoegd. Deze vind je op de nieuwspagina, waar tevens een archief wordt bijgehouden van alle vorige aanwinsten (vanaf december 2000).
De DBNL-gedichtenpagina van deze maand is gewijd aan een vers van Jurre van den Berg, getiteld ‘Landmeters’, dat in maart zal verschijnen in diens bundel Binnenvaart, bij de Groningse uitgeverij Passage.
Recente reacties