You are currently browsing the monthly archive for maart 2009.
Elk jaar, tijdens de Boekenweek, brengt Passionate Magazine een themanummer uit over het leven en werk van één Nederlandse, of buitenlandse auteur. Deze keer was de beurt aan dichter, journalist, beeldend kunstenaar en televisiemaker Hans Verhagen, die dit jaar zijn zeventigste verjaardag viert en op 28 mei, in het Letterkundig Museum te Den Haag, de P.C. Hooftprijs krijgt uitgereikt. Volgens de redactie van Passionate is Verhagen vanaf de eerste jaren van het tijdschrift (dat bestaat sinds 1994) een belangrijke inspiratiebron geweest. De special bevat artikelen, fotomateriaal en interviews met de auteur, alsook nieuwe gedichten van Verhagen, plus niet eerder gepubliceerde songteksten én bijdragen van collega’s en bewonderaars Remco Campert, Bernlef, Hans Sleutelaar, Astrid Lampe, Peter Bulthuis, Bas Belleman, Pico, Rob Peters, Jacob Groot, Ramona Maramis, John Schoorl, Bernard Wesseling, Ine Poppe, Bertram Mourits, Toef Jaeger, Hans Keller, Vic van de Reijt en Erik Brus. Als extra is bijgesloten de DVD Ontdrifting, een filmportret van Hans Verhagen uit 2003, gemaakt in opdracht van het Festival Geen Woorden Maar Daden.
Passionate Magazine , jaargang 16, nr. 2, is vanaf vandaag te vinden in onze letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis), in de kast bij de lopende tijdschriften. Oudere jaargangen zijn ter inzage beschikbaar onder plaatsnummer 113: NED Tijdschrift.
Raster is niet meer. Het literaire tijdschrift, in 1967 opgericht door H.C. ten Berge en sinds 1977 ‘tijdschrift in boekvorm’ geheten, is ermee gestopt, definitief. Met een vuistdikke aflevering (nr. 124) tot besluit, die toepasselijk is getiteld: “Het Einde”. Daarin bijna honderd bijdragen van 68 auteurs en vertalers die de afgelopen dertig jaar voor Raster schreven, er soms zelfs in debuteerden, en zich voor dit laatste nummer lieten inspireren door de thematiek van Het Einde en Het Begin. Zo ontstond een boekwerk van 416 pagina’s, dat volgens de redactie van Raster mag worden beschouwd als “mooi (zelf)portret van het blad zoals het was en is: een werkplaats waar literatuur mogelijk werd gemaakt: Raster alias WEMOLI.” Dit boekwerk wordt aangevuld met een Index die als allerállerlaatste Raster (nr. 125) wordt aangeduid en die behalve een inhoudsopgave van het tijdschrift (van 1972 t/m 1976 en 1977 t/m 2008) een historisch overzicht én een veertiental essays bevat, over Raster in het bijzonder en literaire tijdschriften in het algemeen, geschreven door ‘vriend des huizes’ Kees Fens (†), oprichter H.C. ten Berge, oud-redacteur Pieter de Meijer, Raster-vormgever Kees Nieuwenhuijzen, classicus Henk Simons, componist Louis Andriessen, essayisten Hester IJsseling en Dick Raaijmakers en schrijvers/ literatuurcritici Tomas Lieske, Erik Lindner, Atte Jongstra, Chris Keulemans en Xandra Schutte. Dit alles is vanaf vandaag in onze letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis) te lezen, onder plaatsnummer 113: NED Tijdschrift (bij de gebonden tijdschriften). Onder hetzelfde plaatsnummer vind je alle vorige afleveringen van het tijdschrift, vanaf het eerste nummer uit 1967.
Sinds kort kunnen enkele jaargangen van Raster ook integraal op het internet gelezen worden, in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL), via deze link.
Zie ook: “Literair tijdschrift ‘Raster’ stopt” (NRC.nl), “Literair tijdschrift ‘Raster’ houdt op te bestaan” (De Papieren Man), “Tijdschrift Raster houdt ermee op” (Schrijven Online), “Raster – Het einde door“ (Tros Nieuwsshow), “Raster” (Wikipedia).
Onlangs verscheen de 79ste aanvulling van het Lexicon van de Jeugdliteratuur met een geheel herziene en bijgewerkte inhoudsopgave en acht nieuwe bijdragen over de E. du Perronprijs, Kenneth Grahame (1859-1932), auteur van o.a. The Wind in the Willows (1908), Mieke van Hooft (1956), schrijfster van het in 1995 verfilmde boek De Tasjesdief (1989), A.J. Hoogenbirk (1848-1920), van wiens hand meer dan vijftig titels voor de jeugd verschenen, de schrijvers-onderwijzers Frouck van der Hooning (1907-1983) en Arie Pleysier (1891-1980), Harry Potter-bestseller-auteur J.K.Rowling (1965) en de Vlaamse René Struelens (1928-2003), die zowel sprookjes als geëngageerde jeugdromans publiceerde.
Het Lexicon van de Jeugdliteratuur is ter inzage/ t.b.v. fotokopiëren beschikbaar in de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis), op de kamer van de vakreferent (106C).
‘De Amsterdamse Lezing’, of: ‘Notities van medewerkers en studenten van de leerstoelgroep moderne Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam’, zo heet het weblog dat eind februari de lucht inging op initiatief van UvA-neerlandici Yra van Dijk, Gaston Franssen, Michiel van Kempen, Saskia Pieterse, Edwin Praat en Thomas Vaessens en dat - tot nu toe – wekelijks, soms zelfs dagelijks, een kritische, eigenwijze – want Amsterdamse? - kijk biedt op de Nederlandse hedendaagse literatuur en cultuur. Een veelbelovend initiatief, vooral omdat de polemiek niet wordt geschuwd, zie hiervoor slechts de bijdrage van vandaag van bijzonder hoogleraar West-Indische Letteren Michiel van Kempen, getiteld: “Een onsje negertjes voor Thomas Vaessens”, over Vaessens nieuw te verschijnen boek De revanche van de roman en het interview hierover in de De Groene Amsterdammer van 13 maart 2009. Vaessens wil een lans breken “voor literatuur die midden in de wereld staat”, maar spreekt en schrijft, volgens Van Kempen, enkel over een “merkwaardig claustrofobisch afgepaald [want uitsluitend wit-gekleurd] gezelschap.” Vandaar zijn advies: “Come on, Thomas, schei eens uit met die verkaveling, voortaan wat meer ‘kleur’ erin, een onsje negertjes, een pygmee desnoods, een negertje van twee centimeter zou al mooi zijn.”
Extra: De revanche van de roman. Literatuur, autoriteit en engagement verschijnt volgende week woensdag (25 maart) bij uitgeverij Vantilt. Naar aanleiding hiervan organiseert Spui 25 op donderdagavond 26 maart, van 20 tot 22 uur, de debatavond Nu! De revanche van de roman, met Thomas Vaessens, Yra van Dijk, Marjolijn Februari, Arjan Peters, Arjen Fortuin, Harry Mulisch en Charlotte Mutsaerts. Toegang tot het debat is gratis, aanmelden is verplicht en kan o.a. via deze link.
Zie ook: voorlopers op ‘De Amsterdamse Lezing’ zijn de puur informatieve weblogs van de leerstoelgroepen Oudere Nederlandse Letterkunde en Moderne Nederlandse Letterkunde van de Vrije Universiteit Amsterdam, met berichten van medewerkers en een Webpaint discussion forum voor studenten.
“Televisie heeft een positief effect op de taalontwikkeling van kinderen. Ze krijgen er bijvoorbeeld een grotere woordenschat door,” betoogt de Belgische psycholinguïst prof. Wouter Duyk in de nieuwste aflevering van Taalschrift, het internettijdschrift over taal en taalbeleid. Verder lezen? Klik hier voor de volledige reportage. De Taalschrift-discussie van deze maand gaat over de literaire canon op school: moeten we ons zorgen maken als leerlingen de grote literatuur uit de weg gaan en enkel lezen wat ze willen lezen? Lerarenopleider Rudi Wuyts vindt van niet: “Sommige leerlingen zullen Kaas of andere grote werken ooit wel lezen, andere zullen niet zo ver geraken. Maar we moeten er op school vooral voor zorgen dat ze blijven lezen.” Meediscussiëren kan hier.
“Niemand die liefde heeft voor de literatuur, twijfelt aan het belang van de literaire tijdschriften. Daar wordt de literatuur van morgen geboren. Daar wordt nieuw talent gescout en opgeleid. Daar wordt geschiedenis gemaakt. Literaire bladen zijn onmisbaar,” aldus de redactie van De Revisor in haar voorwoord tot het eerste nummer van 2009. Het stuk, simpelweg getiteld “Over nut en doel van het literaire tijdschrift”, is een reactie op de recente vlaag van artikelen, in kranten en op internet, over de discutabele kwaliteit en positie van de Nederlandse literaire bladen: die zouden een te geringe oplage hebben om nog subsidie te verdienen, géén kweekvijver meer zijn voor uitgeverijen, of literaire stromingen meer vertegenwoordigen en daarom beter vervangen kunnen worden door internettijdschriften. Dat de redactie van De Revisor daar anders over denkt moge duidelijk zijn, met als belangrijkste pleidooi dit nieuwe nummer dat als “een weelde aan gedichten, verhalen en essays” wordt aangeboden. Die weelde bestaat uit poëzie van Astrid Lampe, Lucas Hüsgen, Philip Hoorne, Onno Kosters, Hans Hoenselaars, Emma Burns en Willem Milo, proza van Pam Emmerik, Fouad Laroui en Allard Schröder, en essays van Arnold Heumakers en Menno Lievers.
Het nieuwe nummer van De Revisor staat vanaf vandaag in onze letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis), in de kast bij de lopende tijdschriften. Oude nummers zijn ter inzage beschikbaar onder plaatsnummer 113: Ned Tijdschrift.
Extra: onlangs nam de Vereniging Literaire Tijdschriften, waarvan de kern bestaat uit Hollands Maandblad, De Gids, De Revisor en Tirade, het initiatief tot de gezamenlijke website www.literairetijdschriften.info, een overzichtspagina met informatie over de actuele inhoud van deze vier bladen plus De Parelduiker en De Tweede Ronde, inclusief links naar de afzonderlijke sites. In de toekomst zullen ook andere Nederlandse literaire tijdschriften op deze portaal worden ondergebracht, naar het voorbeeld van de Vlaamse website: www.detijdschriften.be. Zie o.a. ook: “Literaire tijdschriften online”; “Nederlandse literaire tijdschriften voeren samen promotie”; “Literaire tijdschriften samen op portaal”.
Vanaf deze week in onze bibliotheekcollectie: het eerste woordenboek Fries-Fries, ofwel It Frysk Hânwurdboek, gemaakt en uitgegeven door de Fryske Akademy en Afûk. Het bevat 70.000 lemma’s en verklarende omschrijvingen in het Fries en is dus geen vertalend, maar een ‘echt’ woordenboek, zoals de Dikke Van Dale is voor het Nederlands.
Met dit Hânwurdboek is de status van het Fries opnieuw gestegen, bovendien zijn veel woorden van nuances voorzien die in eerdere, tweetalige woordenboeken ontbraken. It Frysk Hânwurdboek (inclusief cd-rom) is ter inzage beschikbaar in de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis), onder plaatsnummer 114: FRIES.
Links: “Frysk Hânwurdboek brengt het Fries weer een stap verder”; “Dichter bij de taal kun je niet komen.” Marijke Mooijaart over het Frysk Hânwurdboek als eentalig woordenboek; “Een nieuwe mijlpaal in de Friese lexicografie: het Frysk Hânwurdboek.” Redacteuren Pieter Duijff en Frits van der Kuip bij de presentatie van hun woordenboek”; “Nij Frysk Hânwurdboek: in echte oanrieder!”.
Naast het Lexicon voor Literaire Werken is het Kritisch Literatuur Lexicon nog altijd een veelgebruikt naslagwerk voor de moderne Nederlandse letteren vanaf 1945 tot heden.
Behalve een biografisch overzicht van auteurs biedt dit Lexicon kritische beschouwingen over literaire werken, waarin de relatie tussen leven en werk van de auteur centraal staat, en bovendien aandacht wordt besteed aan thematiek en techniek, traditie, kunstopvatting en ontwikkeling. Iedere beschouwing wordt afgesloten met een uitgebreide bibliografie van primaire en secundaire literatuur die regelmatig wordt aangevuld, of herzien. Het lexicon staat onder redactie van Ad Zuiderent, Hugo Brems en Sander Bax.
Onlangs verscheen aanvulling 112 van het Kritisch Literatuur Lexicon met een geheel vernieuwde inhoudsopgave, die meteen ook als pseudoniemenregister fungeert. Bovendien biedt deze aanvulling drie nieuwe bijdragen: over Han G. Hoekstra (door Rudi van der Paardt), Joke van Leeuwen (door Hanneke Klinkert) en Yves Petry (door Eveline Vanfrausssen) en twee geactualiseerde bijdragen: over Huub Beurskens (door Sven Vitse) en Koen Peeters (door Sofie Gielis).
Het lexicon is ter inzage/ t.b.v. fotokopiëren beschikbaar in de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis), op de kamer van de vakreferent (106C).
Afgelopen jaar verscheen het laatste nummer van het Friese literaire tijdschrift Hjir, dat sinds 1972 verhalen en gedichten bracht, in het Fries, onder andere van de winnaars van de jaarlijkse Rely Jorritsmaprijs (Friese literatuurprijs). De redactie bestond uit Piter Boersma, Greet Andringa, Sito Wijngaarden, Sytse Jansma, Jelma S. Knol, Jacobus Q. Smink en Janneke Spoelstra. Zij allen, en ook schrijver Edwin de Groot en journaliste Imke Hooijenga, maken inmiddels deel uit van een nieuwe redactie van het nieuwe letterkundige tijdschrift ensafh, dat is ontstaan uit een fusie van Hjir met internettijdschrift Farsk: ”ensafh- op papier en ensafh-digitaal ferskille ynhâdlik fan inoar. Ynhâldlik is ensafh-digitaal in fuortsetting fan Farsk en ensafh-op papier in fuortsetting fan Hjir. It blêd publisearret poëzy, proaza, besprekken, essees en oare artikels.” Het eerste papieren nummer van ensafh is nu uit en bevat een artikel van Imke Hooiijenga over dichteres Rixt (1887-1979) en van Willem Winters over de ‘ferneamde’ Joachim Ringelnatz (1883-1934), gedichten van Jacobus Q. Smink en Hidde Boersma en Friese vertalingen van Primo Levi’s La chiave a stella (1978). ensafh staat vanaf vandaag in onze letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis) in de kast bij de lopende tijdschriften. Omdat de interneteditie van het tijdschrift nog in de ‘preview’-fase verkeert verwijst de redactie voorlopig naar de site van Farsk.
Oude nummers van Hjir blijven ter inzage beschikbaar in de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis). Aanwezig zijn: vol. 7, afl. 4 (1978), vol. 10, afl. 2 (1981) en vol. 25 (1996) t/m vol. 37 (2008). Op www.hjir.net vind je bovendien de gedigitaliseerde jaargangen 2004 en 2005.
Wegens succes geprolongeerd: de taallessen Amsterdams op Parool.tv, met als ‘theoriedocent’ Parool-journalist Paul Arnoldussen en ’praktijkleraar’ de Amsterdamse Danny. In de eerste aflevering van deze nieuwe serie behandelen zij het woord ‘gallemieze’ onder het motto: “Er aan liggen is mogelijk, er naar gaan ook.” Vorig jaar maakte het duo al filmpjes over de termen ‘jatmous’, ‘geinponum’, ’sjappiehendelemendele’, ‘hanggans’, ‘oostenrijker’, ‘naatje’ en ‘Mokum’. De eerstvolgende aflevering zal zijn gewijd aan ‘drijfsijssie’, Amsterdams voor eend, of watervogel.
Links: Woordenlijst Jiddisch, Bargoens en plat Amsterdams, Woordenlijst Waterloopleinmarkt, de Jordaan tussen taal en beeld, de Dynamische Syntactische Atlas van de Nederlandse Dialecten (DynaSAND) en de Morfologische Atlas van de Nederlandse Dialecten (MAND).
Recente reacties