You are currently browsing the category archive for the ‘Taalbeheersing’ category.
Tekstblad, nr. 5/6, 2011, tipt over de listserv-site ‘Journals in Rhetoric and Composition’ met een bijna compleet overzicht van tijdschriften over retorica en stijl én links naar de desbetreffende tijdschriften (let wel: enkele ervan zijn helaas niet meer actueel). Een tweede Tekstblad-tip is het definitie-overzicht van het begrip ‘retorica’ van Standford University op http://tinyurl.com/8ymrp.
Meer van dit soort wetenswaardigheden vind je op de online nieuws-, twitter- en facebook-pagina’s van Tekstblad, tijdschrift voor tekst & communicatie.
Net als ieder jaar heeft de Nederlandse Taalunie ook deze herfst de Taalpeil-krant uitgebracht met dit keer als thema meertaligheid.
Bron van de publicatie is een enquête onder ruim 1000 Nederlanders, Vlamingen en Surinamers aan wie o.a. werd gevraagd of zij in een meertalig huishouden wonen en hoe zij meertaligheid beleven.
In Nederland en Vlaanderen blijkt 16% van de ondervraagden in een gezin te wonen waar meerdere talen worden gesproken. Omgerekend komt dat neer op zo’n 3,5 miljoen mensen. Opvallend is dat van de 130 geênqueteerde Surinamers 90 % aangaf thuis meer dan één taal te spreken en 45% zelfs meer dan drie talen. Een officiële telling uit 2004 wees uit dat in 80 % van de Surinaamse huishoudens meer dan één taal wordt gesproken. M.a.w. als er één land is waar het Nederlands gedijt tussen andere talen, dan is het Suriname.
Andere vragen die aan de orde komen in deze Taalpeil-editie zijn: Wat vinden stedelingen en plattelanders ervan dat zij in de steden veel verschillende talen horen en zien? Beschouwen zij het als een verrijking in een meertalige omgeving te wonen, of juist niet? Wordt het als lastig ervaren om dagelijks meer dan één taal te gebruiken? En: wat doen mensen als zij op straat worden aangesproken door iemand die hen de weg vraagt in gebroken Nederlands, met een zwaar Engels accent? Of in het Duits? Welke taal komt er uit iemands mond als hij zich in zijn vinger snijdt? Last but not least worden een aantal hardnekkige mythes over tweetaligheid en de opvoeding van jonge kinderen ongenadig doorgeprikt. Lezen die krant!
Sommige politici zijn in staat vrijwel elk debat waaraan ze deelnemen te laten gaan over het onderwerp waar de eigen partij het meeste belang aan hecht. Hoe krijgen ze dat voor elkaar? Deze vraag staat centraal in het proefschrift van Yvon Tonnard, waarop zij vandaag, vrijdag 11 november, om 12 uur precies promoveert. In haar boek, dat nu al online te lezen is, en binnenkort ook uitleenbaar zal zijn, richt Tonnard zich vooral op de rol van formulieringskeuzen bij parlementaire debatten. Daartoe analyseerde zij fragmenten waarin ‘one-issuepartijen’ als de PVV en de Partij voor de Dieren proberen discussies te initiëren over resp. de gevaren van de islamisering van Nederland (PVV) en het milieu- en dierenwelzijn (PvdD). Tonnard concludeert dat politici ruwweg twee strategieën gebruiken om hun prioriteitsonderwerpen op tafel te krijgen. De eerste is het veranderen van onderwerp, de tweede het polariseren van de standpunten van partijen. De formuleringskeuzen die politici maken in het gebruik van deze strategieën blijken een tweeledig doel te dienen: ze helpen hen de kiezer aan te spreken maar zich gelijktijdig ook te houden aan de institutioneel bepaalde redelijkheidseisen. Of dit ook altijd lukt? Lees: Getting an issue on the table. A pragma-dialectical study of presentational choices in confrontational strategic maneuvering in Dutch parliamentary debate.
Aankomende studenten Taal en Communicatie opgelet! Wil je je vast oriënteren op de wereld van het argumenteren lees dan de wekelijkse column op NU.nl van dr. Jean Wagemans, assistent-professor bij de Capaciteitsgroep Taalbeheersing, Argumentatietheorie en Retorica en auteur van het boek Redelijkheid en overredingskracht van argumentatie (2009). Deze week schrijft Wagemans over de retorische middelen van Anesthesioloog Martin Bucx (UMCN), die met collega’s verwikkeld is in een discussie over de hygiëne in ziekenhuizen. Hij belicht de vier technieken die worden gebruikt om een standpunt te verdedigen. Twee ervan hebben betrekking op de zaak die ter discussie staat. De andere twee op de persoon die het standpunt naar voren brengt. Eerdere columns van Wagemans zijn te lezen op deze overzichtspagina.
Wil je je verder verdiepen in de Argumentatieleer bekijk dan ook Wagemans’ startpagina met links naar de belangrijkste periodicals, tijdschriften en zoekmachines, en naar de Linkedin groep ‘Argumentation Theory’. De startpagina is eveneens opgenomen in de database Uva Webbronnen FGw.
Vandaag, 10 maart, verdedigt UvA-taalwetenschapper Marije Michel haar proefschrift Cognitive and interactive aspects of task-based performance in Dutch as a second language, waarin zij aantoont hoe binnen het taakgericht tweedetaalonderwijs de mondelinge prestaties verbeteren zodra studenten samenwerken, in plaats van alleen, óók als beiden het Nederlands nog niet machtig zijn. Michel’s proefpersonen waren hoogopgeleide Turkse en Marokkaanse studenten, maar haar resultaten zullen ook voor andere immigrantengroepen gelden. Het onderzoek vormt een belangrijk tegenwicht tegen de huidige taal toetsingsmethoden, waarbij nieuwkomers vaak in hun eentje worden getest (bijv. met een telefonische inburgeringstoets). Een gezamenlijke toetsing zou meer recht kunnen doen aan de werkelijke talige kennis en vermogens van deelnemers. Nieuwsgierig naar dit proefschrift? Lees het online via UvA-DARE, of leen de papieren versie uit het UB-Magazijn. Een radio-interview met Marije Michel, tijdens NRCV’s Cappucino op 5 maart, is te beluisteren via deze link (vanaf minuut 41).
Naast de papieren editie op de plank stelt de UbA nu ook de digitale versie van het Handbook of Pragmatics beschikbaar, als online-database in de Digitale Bibliotheek, te vinden op naam en onder ‘Naslagwerken’ bij de vakgebieden Nederlands en Taalwetenschap. Het Handbook of Pragmatics Online is een onmisbare bron voor Neerlandici die zich bezighouden met Taalbeheersing en Taal & Communicatie. En natuurlijk voor Taalwetenschappers. De database bevat artikelen, korte biografieën van beroemde taalwetenschappers en een uitgebreid overzicht van de belangrijkste onderzoeksscholen, -methoden en notatiesystemen. Zoeken gaat gemakkelijk, binnen artikelen die zijn onderverdeeld in: Topics, Traditions, Linguistic Scholars, Methods en Notational Systems, op auteursnaam (alfabetisch) of op onderwerp (eveneens alfabetisch). Voor meer informatie en een uitgebreider beschrijving van dit naslagwerk klik hier.
Vanaf deze week in UvA-DARE/ Dissertations-Online: het proefschrift getiteld The Use of Conditionals in Argumentation. A Proposal for the Analysis and Evaluation of Argumentatively Used Conditionals, over het gebruik en de functie van ‘als-dan-zinnen’ tijdens discussies, bezien vanuit een nieuw perspectief: de argumentatieleer, met verwijzing naar het meer-traditionele ‘als-dan-onderzoek’ uit de logica en taalkunde. Auteur is Janne Maaike Gerlofs, verbonden aan de leerstoelgroep Taalbeheersing van de UvA. Afgelopen dinsdag 16 juni promoveerde hij op de dissertatie, die nu dus al online beschikbaar is en direct te downloaden via deze link. Voor een Nederlandstalige samenvatting van Gerlofs’ proefschrift klik hier.
Vanaf vandaag online beschikbaar binnen het UvA-domein (of via UvAdsl, of UvAvpn): de tijdschriften Nederlandse Letterkunde, Nederlandse Taalkunde en Tijdschrift voor Taalbeheersing, alledrie op één website: www.letterentijdschriften.nl, of afzonderlijk, als E-tijdschrift, in onze Digitale Bibliotheek.
Behalve een gedigitaliseerde variant van de papieren tijdschriften, bevat de elektronische versie een archief (dat nu nog loopt tot en met 2000, maar in de toekomst verder wordt uitgebreid) en de extra rubieken ’Nieuws’, ‘Signaleringen’, ‘Abstracts’, ‘Uit de tijdschriften’ en ‘Ontvangen boeken’. Een aanwinst dus!
Noot: de papieren letterentijdschriften blijven ter inzage beschikbaar in de bibliotheek P.C. Hoofthuis, op de eerste verdieping, in de kast bij de lopende jaargangen, of bij de gebonden afleveringen onder plaatsnummer 113: NED Tijdschrift.
Wegens succes geprolongeerd: de taallessen Amsterdams op Parool.tv, met als ‘theoriedocent’ Parool-journalist Paul Arnoldussen en ’praktijkleraar’ de Amsterdamse Danny. In de eerste aflevering van deze nieuwe serie behandelen zij het woord ‘gallemieze’ onder het motto: “Er aan liggen is mogelijk, er naar gaan ook.” Vorig jaar maakte het duo al filmpjes over de termen ‘jatmous’, ‘geinponum’, ‘sjappiehendelemendele’, ‘hanggans’, ‘oostenrijker’, ‘naatje’ en ‘Mokum’. De eerstvolgende aflevering zal zijn gewijd aan ‘drijfsijssie’, Amsterdams voor eend, of watervogel.
Links: Woordenlijst Jiddisch, Bargoens en plat Amsterdams, Woordenlijst Waterloopleinmarkt, de Jordaan tussen taal en beeld, de Dynamische Syntactische Atlas van de Nederlandse Dialecten (DynaSAND) en de Morfologische Atlas van de Nederlandse Dialecten (MAND).
Een van de belangrijke pijlers van de Neerlandistiek is de Taalbeheersing. Aan de UvA is de Leerstoelgroep Taalbeheersing, Argumentatietheorie en Retorica intussen uitgegroeid tot een instituut met een internationale status, waaruit geregeld grensoverschrijdende, Engelstalige publicaties voortkomen. De meest recente is Controversy and Confrontation, onder redactie van prof. dr. Frans van Eemeren en dr. Bart Garssen. In dit interdisciplinarie boek met essays wordt een relatie gelegd tussen de Argumentatietheorie en -analyse en het meer sociologische vakgebied ’Controvery studies’. De bijdragen komen dan ook vanuit twee hoeken: the International Society for the Study of Argumentation (ISSA) en the International Association for the Study of Controversies (IASC). Onder de auteurs bevinden zich, behalve Van Eemeren en Garssen, o.a. prof. dr. Ralph H. Johnson (University of Windsor), dr. Jan Albert van Laar (Rijksuniversiteit Groningen), dr. Bert Meuffels (UvA), prof. dr. Marcela Dascal (Tel Aviv University), prof. dr. Anna Carolina Regner (Universidade Federal do Rio Grande do Sul ), dr. Thomas M. Lessl (University of Georgia) en prof. Sally Jackson (University of Illinois). Controversy and Confrontation behandelt een aantal historische en moderne ’cases’ waarin argumentatie, controversie en confrontatie steeds op originele wijze bij elkaar worden gebracht, om tot verrassende en verhelderende conclusies te komen.
Uit het voorwoord bij Controversy and Confrontation:
Among the cases that are discussed are the Newton-Lucas debate, the debate between Darwin and Mivart on evolution in the late 19th century, the philosophical confrontation on historicism between Strauss and Stern, the debate on Jewish emancipation between David Friedländer, Wilhelm Abraham Teller and Friedrich Schleiermacher that took place in Germany in 1799, the controversy on ‘action research’ in the social sciences, Plato’s Euthydemus dialogue, the technical controversy about the notion of ‘decoupling’, Putnam’s discussion of ‘inflated distinctions’, the American National Academy of sciences’ position on greenhouse warming and evolution, but also a debate about abstince-only sex education and a discussion of leaders of a small community with representatives of a land development firm about a plan for housing development. Enough variety, we hope, to appeal to the interested reader.
Controversy and Confrontation staat komende week nog in de aanwinstenkast in de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis). Later zal het te vinden zijn onder plaatsnummer 113: NED TB 16 EEM.
Recente reacties