You are currently browsing the category archive for the ‘Fries’ category.
Op 10 december 2010 kwamen meer dan 75 vooraanstaande Nederlandse en Vlaamse dichters in het Amsterdamse Pakhuis De Zwijger bijeen om een eerbetoon te brengen aan hun grote voorgangers: De Langste Dag. Het werd een lange avond en nacht, voor een enthousiast publiek, en via internet werden de optredens gevolgd door duizenden belangstellenden. Blijvend resultaat zijn de videoregistraties. Ze kunnen hier worden bekeken.
Tsead Bruinja en Tsjêbbe Hettinga (foto: Chris van Houts).
Een greep uit het programma: Leo Vroman opende vanuit Texas de avond met een speciaal voor deze gelegenheid geschreven variatie op ‘Hebban olla vogala’. Martin Reints las Constantijn Huygens, Joke van Leeuwen droeg voor uit De Schoolmeester, Ilja Pfeijffer las Vondel én Lucebert, Peter Holvoet-Hanssen reciteerde Paul van Ostaijen, Els Moors las Guido Gezelle, Leonard Nolens droeg voor uit Karel van de Woestijne, Nico Dijkshoorn ging los op Johnny van Doorn en rapper DRT vertolkte de volledige tekst van het Wilhelmus. Er waren ook langere optredens: Karel Eykman met zijn vertaling van de volledige Karel ende Elegast, Krijn Peter Hesselink met een voordracht, grotendeels uit zijn hoofd, van Luceberts Apocrief.
De Langste Dag werd georganiseerd naar aanleiding van het tienjarig bestaan van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL).
Gisteren gelanceerd door Koning Beatrix, tijdens de opening van het 14e Euralex Congres: het Woordenboek der Friese taal op internet (WFT), de digitale variant van het 25 delige Wurdboek fan de Fryske taal dat het Fries beschrijft van 1800 tot omstreeks 1975, zo’n 118.000 trefwoorden telt en gebaseerd is op ruim 1.200 bronnen. Anders dan bij het papieren woordenboek is deze elektronische versie ook doorzoekbaar op verwante Nederlandse trefwoorden en dus ook interessant voor mensen geen Fries spreken.
Het WFT-online is een samenwerkingsproject van de Fryske Akademy en het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL). Het maakt deel uit van de Geïntegreerde Taalbank Nederlands van het INL die ook het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) en het Oudnederlands, Vroegmiddelnederlands en Middelnederlansch Woordenboek (ONW, VMNW en MNW) bevat. Daar komt het WFT nu bij. De vijf woordenboeken kunnen zowel afzonderlijk als tegelijkertijd worden doorzocht.
Lees ook: “Het laatste grote woordenboek op papier?”, door Ewoud Sanders in NRC Handelsblad, “40.000 kaartjes over het woordje ‘de’ staan online”, door Wybe Fraanje in het Friesch Dagblad.
Vrijdagmiddag 9 april werd in Leeuwarden de website www.sirkwy.nl gelanceerd, geheel gewijd aan de Friese letteren en haar schrijvers, voorzien van een lezersplatform, met volop mogelijkheid om te reageren, én een digitale bibliotheek waarin ruim 80 Friese boeken (proza, non-fictie en geschiedenis) integraal zijn opgenomen, van De silveren rinkelbel door Waling Dykstra (1956) tot Sitebuorren myn eigen paradys van Auck Peanstra (2007). Vijftig titels uit deze ‘Digitale Biblioteek Fryske Literatuer‘ (DBFL) worden binnenkort bovendien via printing-on-demand opnieuw leverbaar gemaakt. De reeks wordt uitgebracht onder de titel De Nye Bibliotheek en uitgegeven door het imprint TDE, een samenwerkingsverband van het Fries historisch en letterkundig centrum Tresoar, de DBNL en uitgeverij Elikser. Een aantal titels komt daarnaast ook als e-book beschikbaar.
De DBFL is ontwikkeld in samenwerking met de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) die afgelopen vrijdag haar eigen, nieuwe afdeling Friese literatuur opende.
Afgelopen maanden zijn de boeken- en tijdschriften uit de collecties Nederlandse taal en cultuur (113), Friese en Afrikaanse taal en letteren (114 en 279) en Neolatijn (103) verplaatst en opnieuw ingedeeld. Waar de boeken van Nederlands en Neolatijn voorheen noodgedwongen kastruimte deelden zijn ze nu in aparte clusters ondergebracht. Hetzelfde geldt voor de tijdschriften en brochures van Nederlands en Neolatijn, alsook van Fries en Afrikaans: waar die eerst waren samengevoegd zijn ze nu per vakgebied geordend, d.w.z. bij de bijbehorende boekencollecties geplaatst. Binnen die boekencollectie is bovendien extra kastruimte gecreëerd voor de deelgebieden Nederlandse Taalkunde (NT) en Taalbeheersing (TB).
Plattegrond: 
Meer weten over de nieuwe collectie-indeling? Vraag het aan de vakreferent, of aan één van de medewerkers van Publieksdiensten in de P.C. Hoofthuisbibliotheek.
Vanaf deze week in onze bibliotheekcollectie: het eerste woordenboek Fries-Fries, ofwel It Frysk Hânwurdboek, gemaakt en uitgegeven door de Fryske Akademy en Afûk. Het bevat 70.000 lemma’s en verklarende omschrijvingen in het Fries en is dus geen vertalend, maar een ‘echt’ woordenboek, zoals de Dikke Van Dale is voor het Nederlands.
Met dit Hânwurdboek is de status van het Fries opnieuw gestegen, bovendien zijn veel woorden van nuances voorzien die in eerdere, tweetalige woordenboeken ontbraken. It Frysk Hânwurdboek (inclusief cd-rom) is ter inzage beschikbaar in de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis), onder plaatsnummer 114: FRIES.
Links: “Frysk Hânwurdboek brengt het Fries weer een stap verder”; “Dichter bij de taal kun je niet komen.” Marijke Mooijaart over het Frysk Hânwurdboek als eentalig woordenboek; “Een nieuwe mijlpaal in de Friese lexicografie: het Frysk Hânwurdboek.” Redacteuren Pieter Duijff en Frits van der Kuip bij de presentatie van hun woordenboek”; “Nij Frysk Hânwurdboek: in echte oanrieder!”.
Afgelopen jaar verscheen het laatste nummer van het Friese literaire tijdschrift Hjir, dat sinds 1972 verhalen en gedichten bracht, in het Fries, onder andere van de winnaars van de jaarlijkse Rely Jorritsmaprijs (Friese literatuurprijs). De redactie bestond uit Piter Boersma, Greet Andringa, Sito Wijngaarden, Sytse Jansma, Jelma S. Knol, Jacobus Q. Smink en Janneke Spoelstra. Zij allen, en ook schrijver Edwin de Groot en journaliste Imke Hooijenga, maken inmiddels deel uit van een nieuwe redactie van het nieuwe letterkundige tijdschrift ensafh, dat is ontstaan uit een fusie van Hjir met internettijdschrift Farsk: ”ensafh- op papier en ensafh-digitaal ferskille ynhâdlik fan inoar. Ynhâldlik is ensafh-digitaal in fuortsetting fan Farsk en ensafh-op papier in fuortsetting fan Hjir. It blêd publisearret poëzy, proaza, besprekken, essees en oare artikels.” Het eerste papieren nummer van ensafh is nu uit en bevat een artikel van Imke Hooiijenga over dichteres Rixt (1887-1979) en van Willem Winters over de ‘ferneamde’ Joachim Ringelnatz (1883-1934), gedichten van Jacobus Q. Smink en Hidde Boersma en Friese vertalingen van Primo Levi’s La chiave a stella (1978). ensafh staat vanaf vandaag in onze letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis) in de kast bij de lopende tijdschriften. Omdat de interneteditie van het tijdschrift nog in de ‘preview’-fase verkeert verwijst de redactie voorlopig naar de site van Farsk.
Oude nummers van Hjir blijven ter inzage beschikbaar in de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis). Aanwezig zijn: vol. 7, afl. 4 (1978), vol. 10, afl. 2 (1981) en vol. 25 (1996) t/m vol. 37 (2008). Op www.hjir.net vind je bovendien de gedigitaliseerde jaargangen 2004 en 2005.
Vandaag, 18 december, vanaf twee uur vanmiddag tot middernacht, wordt de nieuwe dichtbundel van Tsead Bruinja (1974), Angel, gratis op het internet aangeboden. De bundel telt veertig pagina’s en is als pdf-bestand op poëzieweblog De Contrabas te downloaden. Bruinja’s advies voor het printen: gebruik zo groot en dik mogelijk papier en stel de inkt in op “best quality”. Naast Friestalige gedichten (met Nederlandse vertalingen) bevat Angel paginagrote bijdragen van zes beeldend kunstenaars onder wie Roos Custers, Anne Feddema, Joep van der Made, Mowaffk Al-Sawad, Ramon Verberne en Hans Wap. De bundel verschijnt ook als tabloid bij Uitgeverij Bornmeer, in een oplage van 2.000 exemplaren (prijs: € 4,50).
Het is voor het eerst dat een bekende Nederlandse dichter – die bovendien kandidaat Dichter des Vaderlands is – een dergelijke actie onderneemt. Bruinja kwam op het idee door popgroepen als Radiohead en Coldplay, die eerder hun werk via het internet gratis beschikbaar stelden. “Ik wil kijken of ik zo meer lezers kan bereiken”, laat de dichter weten. “De poëzie in deze bundel handelt over schuld en woede, universele thema’s. Woede als wraak, maar ook woede die in de genen zit, woede van voor de geboorte. Ik wil dat zoveel mogelijk mensen daar kennis van nemen. Downloaden is dan een goed middel.” (bron: Woest en Ledig)
Vorige bundels van Tsead Bruinja zijn: De wizers yn it read (2000), De man dy’t rinne moat (2001), Dat het zo hoorde (2003), Batterij (2004), Bang voor de bal (2007) en De geboorte van het zwarte paard (2008). Verder werkte Bruinja als redacteur mee aan de boeken Droom in blauwe regenjas: een keuze uit de nieuwe Friese poëzie sinds 1990 (2004), Kutgedichten: poëzie over de vrouwelijke genitaliën in 69 en enige gedichten (2004) en Klotengedichten: poëzie over de mannelijke genitaliën in 69 en enige gedichten (2005). Al deze publicaties zijn in onze bibliotheek te lenen, vanuit het UB Magazijn, of de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis, plaatsnummer 114: FRIES).
Meer Friese poëzie lezen? Afgelopen jaar verschenen ook de bloemlezingen Het goud op de weg. De Friese poëzie sinds 1880, onder redactie van Abe de Vries en de Spiegel van de Friese poëzie, samengesteld door Geertrui Visser, Pier Boorsma en Teake Oppewal. Beide boeken zijn te vinden in de letterenbibliotheek (locatie P.C. Hoofthuis, plaatsnummer 114: FRIES).
De officiële presentatie van Angel vindt vanavond plaats, vanaf 20.30 uur in Perdu, met gastoptredens van Wim Brands, Anneke Claus, Erik Jan Harmens, Elmar Kuiper, Thomas Möhlmann en Jabik Veenbaas.
Recente reacties