You are currently browsing the tag archive for the ‘Taalkunde’ tag.
Vandaag, 10 maart, verdedigt UvA-taalwetenschapper Marije Michel haar proefschrift Cognitive and interactive aspects of task-based performance in Dutch as a second language, waarin zij aantoont hoe binnen het taakgericht tweedetaalonderwijs de mondelinge prestaties verbeteren zodra studenten samenwerken, in plaats van alleen, óók als beiden het Nederlands nog niet machtig zijn. Michel’s proefpersonen waren hoogopgeleide Turkse en Marokkaanse studenten, maar haar resultaten zullen ook voor andere immigrantengroepen gelden. Het onderzoek vormt een belangrijk tegenwicht tegen de huidige taal toetsingsmethoden, waarbij nieuwkomers vaak in hun eentje worden getest (bijv. met een telefonische inburgeringstoets). Een gezamenlijke toetsing zou meer recht kunnen doen aan de werkelijke talige kennis en vermogens van deelnemers. Nieuwsgierig naar dit proefschrift? Lees het online via UvA-DARE, of leen de papieren versie uit het UB-Magazijn. Een radio-interview met Marije Michel, tijdens NRCV’s Cappucino op 5 maart, is te beluisteren via deze link (vanaf minuut 41).
Op 13 februari 2009 verdedigde UvA-taalkundige Irene Jacobi (1975) haar proefschrift On Variation and Change in Diphtongs and long Vowels of spoken Dutch. Het gaat over het Poldernederlands, waarbij de ABN-tweeklanken /ei/, /ui/ en /ou/ met een meer open mond worden uitgesproken en klinken als /aai/, /ou/ en /aau/ (bekend voorbeeld is ‘Blijf bij mij’, gezongen door Ruth Jacott als ‘Blaaif baai maai’). Dit nieuwe Nederlands werd begin jaren negentig van de vorige eeuw gesignaleerd door sociolinguïst Jan Stroop, die het vernoemde naar het Poldermodel en suggereerde dat vooral zelfbewuste, jonge, intellectuele vrouwen Poldernederlands spraken. In haar dissertatie neemt Jacobi deze hypothese onder de loep. Daartoe onderzocht zij een groep van 35 mannen en 35 vrouwen tussen de 35 en 55 jaar met uiteenlopende sociaal-economische achtergrond, van wie spraakfragmenten zijn opgenomen in het Corpus Gesproken Nederlands (een databank met 900 uur aan radio-interviews, discussies en privéconversaties, opgenomen rond het jaar 2000). Belangrijkste resultaat: Jacobi vond geen uitspraakverschillen tussen mannen en vrouwen en concludeerde derhalve, in tegenspraak met Stroop, dat het Poldernederlands niet seksegebonden is. Wel blijkt het fenomeen te zijn gerelateerd aan sociaal-economische factoren, opleiding en leeftijd. Nieuwsgierig? Lees het hele proefschrift van Irene Jacobi in UvA Dissertations Online (onderdeel van UvA-DARE) via deze link.
Zie ook: Website Poldernederlands (UvA), “Poldernederlands. De taal van de elite?” (Mathilde Jansen, Kennislink.nl, 5 maart 2009), “Poldernederlands: proef op de som” (artikel door Loulou Edelman, verschenen in Onze Taal, juni 2003, opgenomen in Kennislink.nl), Meer artikelen over Poldernederlands op Kennislink.nl.
Wegens succes geprolongeerd: de taallessen Amsterdams op Parool.tv, met als ‘theoriedocent’ Parool-journalist Paul Arnoldussen en ’praktijkleraar’ de Amsterdamse Danny. In de eerste aflevering van deze nieuwe serie behandelen zij het woord ‘gallemieze’ onder het motto: “Er aan liggen is mogelijk, er naar gaan ook.” Vorig jaar maakte het duo al filmpjes over de termen ‘jatmous’, ‘geinponum’, ‘sjappiehendelemendele’, ‘hanggans’, ‘oostenrijker’, ‘naatje’ en ‘Mokum’. De eerstvolgende aflevering zal zijn gewijd aan ‘drijfsijssie’, Amsterdams voor eend, of watervogel.
Links: Woordenlijst Jiddisch, Bargoens en plat Amsterdams, Woordenlijst Waterloopleinmarkt, de Jordaan tussen taal en beeld, de Dynamische Syntactische Atlas van de Nederlandse Dialecten (DynaSAND) en de Morfologische Atlas van de Nederlandse Dialecten (MAND).
Recente reacties